Mauricio Pochettino đến Old Trafford với triết lý bóng đá tốc độ, pressing quyết liệt và luôn hướng về phía trước. Đó cũng là những giá trị từng làm nên sức hấp dẫn của MU, nhưng khôi phục bản sắc ấy sẽ là thử thách không nhỏ.
Pochettino đã ra mắt MU và lập tức bắt tay vào công việc
Pochettino đã chính thức bắt đầu công việc tại Old Trafford ngày 18/11, mang theo kỳ vọng có thể đánh thức một MU đang đánh mất phương hướng. Đội bóng vừa trải qua khởi đầu tệ hại khi đứng thứ 18 Premier League sau 10 vòng đấu, buộc ban lãnh đạo phải chia tay Michael Carrick để tìm kiếm một sự thay đổi. Trong thông báo bổ nhiệm, MU nhấn mạnh phong cách bóng đá tấn công với cường độ cao, khả năng xây dựng tập thể gắn kết và phát triển cầu thủ của HLV người Argentina. Đây cũng chính là những phẩm chất khiến sự xuất hiện của Pochettino mang đến nhiều hy vọng, bởi Old Trafford từ lâu đã thiếu một đội bóng khiến đối thủ phải lo lắng mỗi khi nhìn thấy họ tăng tốc hướng về khung thành.
Điều đáng chờ đợi ở Pochettino không chỉ nằm ở khả năng tổ chức pressing, mà còn là cách ông xây dựng những đợt tấn công có chủ đích. Nhà cầm quân 54 tuổi thường sử dụng sơ đồ 4-2-3-1, với hai tiền vệ trung tâm giữ vai trò kết nối, các hậu vệ biên dâng cao và những cầu thủ chạy cánh có xu hướng bó vào trong để tạo thêm quân số ở khu vực trung lộ. Khi triển khai bóng, đội hình của ông có thể tập trung nhiều cầu thủ về một phía nhằm tạo lợi thế quân số, kéo đối phương vào khu vực đông người rồi bất ngờ chuyển hướng sang cánh còn lại. Khoảng trống xuất hiện khi hàng thủ đối phương bị hút về một phía sẽ trở thành cơ hội để những cầu thủ tốc độ khai thác. Đó không phải những pha lên bóng ngẫu hứng, mà là cách tạo ra lợi thế bằng di chuyển, phối hợp và khả năng nhận biết khoảng trống.
Triết lý ấy có nhiều điểm gợi nhớ đến thứ bóng đá từng làm nên sức hấp dẫn của MU. Trong những năm tháng thành công dưới thời Sir Alex Ferguson, Quỷ đỏ luôn khiến đối thủ phải dè chừng bởi tốc độ trong các pha chuyển trạng thái, khả năng khai thác hai biên và sự trực diện trong những đợt tấn công. Pochettino không nhất thiết phải tái hiện nguyên vẹn cách chơi của Ferguson, bởi bóng đá hiện đại đã thay đổi rất nhiều, song ông có thể đưa MU trở lại với tinh thần chủ động và quyết liệt vốn từng là một phần quan trọng trong bản sắc CLB. Những đội bóng thành công nhất của Pochettino tại Tottenham cũng cho thấy triết lý ấy có thể tạo ra sức cạnh tranh thực sự. Spurs giành vị trí á quân Premier League mùa 2016/17 với kỷ lục 86 điểm, đồng thời lọt vào top 4 trong cả 4 mùa giải trọn vẹn dưới quyền ông trước khi góp mặt ở chung kết Champions League năm 2019.
Khả năng gây sức ép từ tuyến đầu cũng là một trong những lý do khiến Pochettino được kỳ vọng có thể thay đổi MU. Ông muốn các cầu thủ không chờ đối phương triển khai bóng đến giữa sân mới bắt đầu phòng ngự, mà chủ động gây áp lực để buộc đối thủ mắc sai lầm ngay từ phần sân nhà. Khi đoạt lại bóng, đội bóng cần lập tức tìm cách đưa bóng lên phía trước, tận dụng việc hàng thủ đối phương chưa kịp tổ chức lại đội hình. Tại Tottenham mùa 2016/17 và 2017/18, hai mùa giải thành công nhất về điểm số, các học trò của Pochettino nằm trong nhóm pressing hiệu quả nhất Premier League, đồng thời thường xuyên đoạt bóng ở khu vực gần khung thành đối thủ. Đây là thứ bóng đá giàu năng lượng, đòi hỏi sự đồng bộ và quyết tâm của cả tập thể, nhưng cũng có khả năng tạo ra những khoảnh khắc bùng nổ mà người hâm mộ MU đang rất nhớ.
Kỳ vọng đặt lên vai Pochettino là vô cùng lớn
Quãng thời gian làm việc với tuyển Mỹ cũng cho Pochettino thêm cơ hội thể hiện những nguyên tắc chiến thuật ấy trong một môi trường khác. Ông đã đưa đội tuyển nước này vào vòng 16 đội World Cup 2026, đồng thời thử nghiệm nhiều cách tổ chức đội hình nhằm tận dụng khả năng cơ động của các cầu thủ. Những phân tích chiến thuật về tuyển Mỹ dưới thời Pochettino cho thấy ông chú trọng việc tạo lợi thế quân số ở một hành lang, sử dụng các pha di chuyển linh hoạt để kéo giãn cấu trúc phòng ngự đối phương rồi khai thác khoảng trống ở phía đối diện. Sự kết hợp giữa tính tổ chức và khả năng chuyển hướng tấn công nhanh giúp đội bóng có thêm phương án tiếp cận khung thành, thay vì phụ thuộc vào những pha phối hợp đơn lẻ. Tuyển Mỹ không sở hữu lực lượng đồng đều như những CLB hàng đầu châu Âu, nhưng những gì Pochettino xây dựng ở đó vẫn cho thấy ông có thể điều chỉnh ý tưởng chiến thuật theo đặc điểm nhân sự.
Dẫu vậy, Chelsea cũng là lời nhắc nhở rằng một triết lý hấp dẫn chưa chắc sẽ lập tức chuyển hóa thành thành công. Ở mùa giải 2023/24, The Blues đã thể hiện những dấu hiệu tích cực dưới thời Pochettino, đặc biệt ở khả năng pressing, đưa bóng theo chiều dọc và những pha tấn công trực diện. Theo phân tích của Premier League, Chelsea thậm chí đứng thứ tư về điểm số kỳ vọng, dù chỉ kết thúc mùa giải ở vị trí thứ sáu. Điều đó cho thấy những ý tưởng của Pochettino không hoàn toàn thất bại, nhưng đội bóng vẫn thiếu sự ổn định để biến những màn trình diễn tốt thành kết quả tương xứng. MU cần tránh lặp lại tình trạng ấy, bởi họ không còn ở vị thế có thể dành quá nhiều thời gian cho những thử nghiệm thiếu hiệu quả.
Thực tế tại Old Trafford đang cho thấy Pochettino phải giải quyết một vấn đề rất cụ thể trước khi nghĩ đến việc xây dựng những đợt tấn công đẹp mắt. MU chỉ di chuyển trung bình 112,5 km mỗi trận, thấp thứ hai Premier League mùa này, và bị đối thủ chạy nhiều hơn trong 8/10 trận đã đấu. Tuy nhiên, vấn đề không đơn giản là yêu cầu các cầu thủ chạy nhiều hơn. Theo thống kê của Premier League và Opta, MU đứng thứ 10 về PPDA thấp nhất, xếp thứ 9 về số lần đoạt bóng ở khu vực cao, nhưng vẫn chưa ghi nổi bàn thắng nào từ những tình huống đoạt bóng như vậy. Nói cách khác, Quỷ đỏ đôi khi vẫn tìm được cách gây sức ép và giành lại quyền kiểm soát, nhưng chưa biết cách biến những khoảnh khắc ấy thành lợi thế tấn công thực sự. Pochettino cần giúp các học trò hiểu khi nào phải áp sát, ai là người bọc lót và phải chuyển trạng thái ra sao sau khi đoạt bóng, thay vì đơn thuần biến những buổi tập thành cuộc chạy đua về thể lực.
Trận ra mắt gặp Liverpool tại Anfield ngày 22/11 sẽ là thử thách đầu tiên, nhưng cũng là thời điểm quá sớm để đòi hỏi Pochettino tạo ra một diện mạo hoàn toàn mới. Ông mới chỉ có vài ngày làm việc cùng các cầu thủ và chắc chắn cần thêm thời gian để truyền tải những nguyên tắc chiến thuật phức tạp. Điều quan trọng là MU phải tìm được một hướng đi nhất quán, nơi tốc độ, pressing và tinh thần tấn công không còn là những khẩu hiệu xuất hiện mỗi khi CLB thay HLV. Pochettino có thể mang đến bản thiết kế phù hợp, nhưng để khôi phục DNA từng khiến Old Trafford trở thành nỗi ám ảnh của nhiều đối thủ, ông cần cả một tập thể sẵn sàng chạy, chiến đấu và cùng nhau hướng về phía trước.
Sau nhiều năm loay hoay tìm lại chính mình, có lẽ điều người hâm mộ MU mong đợi nhất không phải một lời hứa về danh hiệu, mà là cảm giác được nhìn thấy đội bóng con cưng của họ chơi thứ bóng đá thực sự có bản sắc.
