Suốt gần nửa thế kỷ qua, World Cup vẫn là sân chơi của những cường quốc châu Âu và Nam Mỹ. Nhưng Nhật Bản và Morocco đang đứng trước cơ hội chứng minh khoảng cách ấy chưa bao giờ được thu hẹp như lúc này.

Nhật Bản và Morocco đã sẵn sàng thách thức Brazil và Hà Lan

World Cup đã thay đổi rất nhiều trong hơn nửa thế kỷ qua. Số đội tham dự liên tục tăng, thể thức thi đấu nhiều lần được điều chỉnh và ngày càng có nhiều nền bóng đá đủ sức cạnh tranh với các ông lớn. Tuy nhiên, chiếc cúp vàng vẫn chưa một lần rời khỏi châu Âu hoặc Nam Mỹ kể từ năm 1978, khi Argentina đăng quang trên sân nhà. Ngoài Pháp và Tây Ban Nha, những nhà vô địch mới xuất hiện trong giai đoạn ấy cũng đều thuộc nhóm cường quốc truyền thống của bóng đá thế giới.

Chính vì vậy, hai cặp đấu giữa Brazil vs Nhật Bản và Hà Lan vs Morocco ở vòng 1/16 World Cup 2026 mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là những trận đấu loại trực tiếp, mà còn là cơ hội để hai đại diện của châu Á và châu Phi chứng minh khoảng cách với nhóm tinh hoa đã được thu hẹp đáng kể.

Morocco là đội tuyển tạo dấu ấn mạnh mẽ nhất ngoài châu Âu và Nam Mỹ trong những kỳ World Cup gần đây. Sau khi trở thành đội bóng châu Phi đầu tiên lọt vào bán kết tại Qatar 2022, họ tiếp tục góp mặt ở vòng loại trực tiếp năm nay với tư cách một trong những tập thể giàu tính tổ chức nhất giải đấu.

Thành công của Morocco không đến từ may mắn. Đội tuyển Bắc Phi tận dụng rất tốt nguồn cầu thủ gốc Morocco sinh ra và trưởng thành tại châu Âu. Có tới 19 trong số 26 tuyển thủ hiện tại không sinh ra trên quê hương mình, mang theo nền tảng đào tạo từ những học viện hàng đầu của Hà Lan, Pháp, Bỉ hay Tây Ban Nha.

Morocco giờ là gương mặt cực kỳ đáng sợ tại World Cup

Song Morocco không chỉ trông chờ vào nguồn lực từ bên ngoài. Học viện Mohammed VI gần Rabat đã trở thành biểu tượng cho tham vọng tự đào tạo thế hệ kế cận. Chương trình này đang được mở rộng trên cả nước với mục tiêu tạo ra nhiều tài năng lớn lên ngay tại Morocco, thay vì chỉ dựa vào cộng đồng kiều bào như trước.

Nếu Morocco đi lên nhờ sự kết hợp giữa hai nguồn lực, Nhật Bản lại lựa chọn một con đường khác. Kể từ khi J.League ra đời năm 1992, bóng đá Nhật Bản kiên trì xây dựng hệ thống đào tạo trong nước, tạo nền tảng để các cầu thủ trưởng thành rồi vươn sang châu Âu khi đã sẵn sàng. Hiện chỉ còn ba tuyển thủ trong đội hình vẫn thi đấu ở giải quốc nội, song phần lớn đều được đào tạo từ chính môi trường bóng đá Nhật Bản.

Dưới thời HLV Hajime Moriyasu, Nhật Bản cũng xây dựng được bản sắc rất rõ ràng. Họ pressing theo từng lớp, kiểm soát bóng mạch lạc và duy trì cường độ vận động cao trong suốt trận đấu. Đó không còn là hình ảnh của một đội bóng chỉ biết phòng ngự phản công, mà là tập thể đủ tự tin áp đặt lối chơi trước nhiều đối thủ mạnh.

Đẳng cấp của Nhật Bản giờ cũng đã vượt xa ngoài châu Á

Tất nhiên, thử thách dành cho cả hai vẫn vô cùng khắc nghiệt. Brazil luôn biết cách giành chiến thắng ngay cả khi chưa đạt phong độ tốt nhất, nhờ sở hữu những ngôi sao có khả năng tạo khác biệt như Vinicius. Trong khi ấy, Hà Lan vẫn là đại diện tiêu biểu của trường phái bóng đá châu Âu với nền tảng chiến thuật và kinh nghiệm dày dạn ở các giải đấu lớn.

Thế nhưng, lần đầu tiên sau nhiều năm, cảm giác chênh lệch không còn quá rõ ràng. Nhật Bản từng ngược dòng đánh bại Brazil 3-2 trong trận giao hữu hồi cuối năm ngoái và sẽ bước vào cuộc tái đấu với niềm tin lớn hơn. Morocco cũng không còn mang tâm thế của một đội bóng chiếu dưới như những kỳ World Cup trước, sau khi liên tiếp chứng minh khả năng cạnh tranh với các ông lớn.

Có thể Brazil và Hà Lan vẫn sẽ giành quyền đi tiếp, bởi bản lĩnh ở những trận đấu sinh tử luôn là tài sản vô giá của các nền bóng đá giàu truyền thống. Nhưng dù kết quả ra sao, Nhật Bản và Morocco cũng đã cho thấy một thực tế rằng ranh giới giữa nhóm ứng viên vô địch và phần còn lại của thế giới đang dần bị xóa nhòa.

Nếu một ngày World Cup xuất hiện nhà vô địch đầu tiên ngoài châu Âu và Nam Mỹ sau nhiều thập kỷ, hành trình ấy có lẽ sẽ không bắt đầu bằng những quyết định trên bàn giấy hay sự mở rộng của giải đấu. Nó sẽ bắt đầu từ những trận đấu như Brazil gặp Nhật Bản hay Morocco đối đầu Hà Lan, nơi những đội tuyển từng bị xem là kẻ thách thức giờ đã đủ tự tin nhìn thẳng vào các ông lớn và tin rằng mình có thể viết lại trật tự của bóng đá thế giới.