HLV Roberto Martinez đã khép lại hành trình cùng tuyển Bồ Đào Nha ngay sau thất bại trước Tây Ban Nha ở vòng 1/8 World Cup 2026. Nhưng điều khiến sự chia tay ấy trở nên nặng nề không chỉ là một trận thua, mà bởi nó gợi lại ký ức về một thế hệ vàng khác từng lỡ hẹn dưới chính sự dẫn dắt của ông.

Martinez không thể giúp Bồ Đào Nha chinh phục World Cup

Khi Martinez xác nhận rời cương vị HLV trưởng tuyển Bồ Đào Nha, ông thừa nhận mục tiêu duy nhất khi nhận lời dẫn dắt đội bóng là chinh phục World Cup. Không hoàn thành mục tiêu ấy cũng đồng nghĩa chu kỳ của ông khép lại. Đó là một cái kết khó có thể gây bất ngờ.

Bồ Đào Nha bước vào World Cup 2026 với đội hình được đánh giá thuộc nhóm mạnh nhất giải. Họ sở hữu những tiền vệ hàng đầu như Bruno Fernandes, Bernardo Silva, Vitinha hay Joao Neves, những hậu vệ đẳng cấp như Nuno Mendes và Ruben Dias, cùng Cristiano Ronaldo trong kỳ World Cup cuối cùng của sự nghiệp. Thế nhưng, tập thể ấy lại dừng bước ngay từ vòng 1/8 sau thất bại 0-1 trước Tây Ban Nha.

Điều đáng nói là đây không phải lần đầu Martinez rời một giải đấu lớn trong cảm giác tiếc nuối như vậy. Trước Bồ Đào Nha là tuyển Bỉ.

Đó cũng từng là một tập thể được gọi bằng cái tên "thế hệ vàng", với Kevin De Bruyne, Eden Hazard, Romelu Lukaku, Thibaut Courtois hay Axel Witsel. Sáu năm gắn bó với tuyển Bỉ giúp Martinez xây dựng một đội bóng ổn định và luôn được xếp vào nhóm ứng viên ở các giải đấu lớn. Nhưng sau tất cả, thành tích đáng kể nhất vẫn chỉ là vị trí thứ ba tại World Cup 2018.

Khi Bỉ bị loại sớm ở World Cup 2022, nhiều ý kiến cho rằng Martinez đã quá trung thành với những công thần khi họ không còn ở đỉnh cao phong độ. Bốn năm sau, câu chuyện ấy dường như lặp lại.

Ronaldo không phải nguyên nhân duy nhất khiến Bồ Đào Nha bị loại. Song việc anh chơi trọn trận trong bối cảnh hàng công bế tắc đã trở thành quyết định gây tranh cãi nhất của Martinez. Khi đội bóng cần một phương án mới để tạo khác biệt, vị HLV người Tây Ban Nha vẫn giữ nguyên lựa chọn quen thuộc cho đến những phút cuối. Chính quyết định ấy đang là tâm điểm của làn sóng chỉ trích sau khi Bồ Đào Nha dừng bước.

Martinez lại khiến một thế hệ tài năng của Bồ Đào Nha lỡ dở

Điều đáng tiếc là Martinez chưa bao giờ thiếu trong tay những cầu thủ giỏi. Ông từng dẫn dắt thế hệ vàng của Bỉ, rồi tiếp tục sở hữu một trong những đội hình giàu chiều sâu nhất lịch sử Bồ Đào Nha. Hai tập thể khác nhau, hai thế hệ tài năng khác nhau, nhưng đều khép lại hành trình World Cup với cảm giác rằng họ có thể làm được nhiều hơn thế.

Đó là lý do nhiều phân tích sau trận đấu không còn xoay quanh việc Ronaldo đã chơi thế nào hay Bruno Fernandes vì sao mất hút. Câu hỏi lớn nhất được đặt ra là liệu Martinez đã thực sự khai thác hết tiềm năng của Bồ Đào Nha hay chưa.

Một HLV thường được đánh giá qua những quyết định họ đưa ra trong thời khắc quan trọng nhất. Với Martinez, nghịch lý nằm ở chỗ những quyết định khiến ông bị nhắc đến nhiều nhất lại là những quyết định ông không dám thực hiện. Khi trận đấu cần một sự thay đổi mạnh mẽ, nhà cầm quân 52 tuổi vẫn chọn sự ổn định. Khi đội bóng cần một canh bạc, ông tiếp tục đặt niềm tin vào những phương án cũ.

Đấy không phải là sai lầm duy nhất, song có lẽ là sai lầm lặp lại nhiều nhất trong sự nghiệp của Martinez. Ông rời Bồ Đào Nha cùng chức vô địch Nations League 2025 và tỷ lệ chiến thắng rất đáng nể. Xét trên những con số, đó không phải một nhiệm kỳ thất bại. Nhưng World Cup luôn là thước đo khắc nghiệt nhất với các HLV đội tuyển quốc gia. Và ở sân khấu ấy, Martinez một lần nữa không thể đưa một tập thể đầy tài năng tiến xa như kỳ vọng.

Bóng đá hiếm khi chỉ có một người phải chịu trách nhiệm cho thất bại. Ronaldo không còn ở đỉnh cao, Fernandes chơi dưới kỳ vọng và nhiều ngôi sao khác cũng không tạo được khác biệt. Dù vậy, lịch sử thường nhớ đến các HLV bằng những lựa chọn ở thời khắc quyết định. Sau thế hệ vàng của tuyển Bỉ, Martinez lại chia tay thêm một thế hệ tài năng của Bồ Đào Nha trong dang dở. 

Có lẽ đó không phải một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Và cũng có thể, đó sẽ là dấu hỏi lớn nhất còn theo ông trong phần còn lại của sự nghiệp huấn luyện.