Scott McTominay chưa ghi bàn, và cũng chưa kiến tạo tại World Cup 2026. Nhưng nếu nhìn vào những gì ĐT Scotland thể hiện sau 2 trận đầu, việc tiền vệ của Napoli chưa để lại dấu ấn không phải là vấn đề phong độ cá nhân. Mà là câu chuyện của cả hệ thống.

Ở kỳ World Cup 2026, McTominay vẫn chưa tạo ra khoảnh khắc bùng nổ như cú ngả bàn đèn tung lưới Đan Mạch ở vòng loại. Ảnh: Sky Sports

Ở kỳ World Cup 2026 này, McTominay vẫn chưa tạo ra khoảnh khắc nào khiến khán đài bùng nổ như cú ngả bàn đèn tung lưới Đan Mạch ở vòng loại. Nhưng khi Scotland bước vào trận đấu sống còn với Brazil, anh vẫn là cái tên quan trọng nhất trong đội hình của HLV Steve Clarke. Mặc dù vậy, người Scotland đừng nên kỳ vọng vào màn “gánh team” của ngôi sao 29 tuổi, mà cần tạo điều kiện thuận lợi để anh phát huy những phẩm chất tốt nhất.

Kể từ khi ra mắt, McTominay đã ghi được 15 bàn sau 72 lần khoác áo Scotland. Đó là con số ấn tượng với một tiền vệ trung tâm, nhưng nó chưa phản ánh hết tầm ảnh hưởng của anh. Giá trị của McTominay là khả năng tỏa sáng ở những thời điểm quyết định. Anh từng lập cú đúp vào lưới Tây Ban Nha tại Hampden Park, và trở thành người hùng trong chiến thắng trước Đan Mạch, đưa Scotland đến World Cup 2026.

Chính vì thế, sự kỳ vọng dành cho McTominay tại Mỹ là rất lớn. Cùng với John McGinn, cựu tiền vệ MU được xem là gương mặt có khả năng thay đổi cục diện trận đấu. Tuy nhiên, sau chiến thắng 1-0 trước Haiti và thất bại sát nút trước Morocco, McTominay lại nhận được những đánh giá không mấy tích cực. Không ít người thậm chí còn cảm thấy anh đang chơi dưới kỳ vọng.

Không ít người thậm chí còn cảm thấy McTominay đang chơi dưới kỳ vọng. Ảnh: WAtoday

Chỉ có điều, các con số lại kể một câu chuyện khác. Ở trận gặp Haiti, McTominay chuyền bóng chính xác tới 93%, cao thứ hai cả đội Scotland. Trước Morocco, tỷ lệ này là 89%, đứng thứ ba toàn đội. Cầu thủ 29 tuổi cũng tung ra hai cú sút trúng đích trong mỗi trận đấu, nhiều hơn số lần dứt điểm trong trận gặp Đan Mạch hồi tháng 11 mà anh được tung hô như một người hùng.

Khối lượng hoạt động của McTominay cũng rất đáng nể. Trước Haiti, anh di chuyển hơn 12 km, nhiều nhất trên sân. Trước Morocco, cũng chỉ có Lewis Ferguson chạy nhiều hơn McTominay vỏn vẹn 369 mét. Những thống kê đó cho thấy tiền vệ của Napoli không hề sa sút. Trái lại, anh vẫn duy trì cường độ hoạt động rất cao cả trong tấn công lẫn phòng ngự.

Vấn đề chỉ là Scotland chưa đưa được bóng đến khu vực mà McTominay nguy hiểm nhất. Theo cựu tuyển thủ Scotland, Pat Nevin thì McTominay không phải mẫu tiền vệ biết điều tiết trận đấu như Billy Gilmour. Anh không phải người lùi sâu nhận bóng rồi kiểm soát nhịp độ bằng những đường chuyền. Điểm mạnh của McTominay nằm ở khả năng xâm nhập vòng cấm, chọn vị trí và xuất hiện đúng thời điểm để kết thúc tình huống.

Scotland chưa tạo điều kiện để McTominay phát huy phẩm chất của một trong những tiền vệ săn bàn hiệu quả nhất châu Âu. Ảnh: Telegraph

Đây chính là những phẩm chất đã biến anh thành một trong những tiền vệ săn bàn hiệu quả nhất châu Âu mùa vừa qua. Nhưng để làm điều đó, Scotland phải đưa bóng lên phần sân đối phương thường xuyên hơn. Mà ở trận gặp Haiti, họ chỉ có 77 lần chạm bóng ở 1/3 cuối sân, trong khi đối thủ có tới 116 lần. Hệ quả là McTominay thường xuyên bị kéo xa khỏi khu vực nguy hiểm nhất.

Kịch bản tương tự xuất hiện trong hiệp 1 trước Morocco. Chỉ đến khi Scotland chơi chủ động hơn ở hiệp 2, tầm ảnh hưởng của McTominay mới bắt đầu tăng lên. Ngoài ra, sự vắng mặt của Gilmour cũng ít nhiều ảnh hưởng đến cựu sao MU. Vì tuy Lewis Ferguson đã chơi rất hay khi đóng thế Gilmour, việc phải đảm nhận quá nhiều trách nhiệm ở giữa sân lại khiến anh không thể dâng cao và giải phóng không gian cho McTominay. Đó là bài toán mà HLV Steve Clarke phải tìm ra lời giải, nếu muốn Scotland gây bất ngờ trước gã khổng lồ Brazil.

McTominay đang bị khóa chặt

Cựu tuyển thủ Scotland, Leanne Crichton cho rằng McTominay vẫn đang thể hiện đầy đủ phẩm chất của mình. Vấn đề là đối thủ đã dành sự quan tâm đặc biệt cho tiền vệ này, khiến những pha băng cắt quen thuộc của anh không còn hiệu quả do thường xuyên bị khóa chặt bởi hai cầu thủ. Trong trường hợp này, các đồng đội cần đưa ra quyết định tốt hơn để khai thác khoảng trống mà McTominay tạo ra.